Prolog

Delikatny trzepot skrzydeł motyla może wywołać tajfun na drugiej półkuli.

To tylko przenośnia, poetyckie widzenie świata, powie ktoś. Przecież to nieprawdopodobne, by subtelne drgnienie wywołało sztormy i burze.

A jednak. Siedemdziesiąt lat temu amerykański matematyk i meteorolog Edward Lorenz prowadził badania nad przewidywaniem pogody. Opracował system, który miał umożliwić przygotowywanie długoterminowych prognoz. Zauważył jednak, że nawet najmniejsza ingerencja w wielkość wprowadzanych danych, ot, taka jak zaokrąglenie liczb, powoduje, że symulacja zaczyna wyglądać zupełnie inaczej – zmiany następują lawinowo. Na wykresie układ równań obrazujących tę sytuację miał kształt motyla, stąd nazwa – efekt motyla.

Uczciwi meteorolodzy stawiają więc sprawę jasno: dokładna ocena bieżących warunków pogodowych nie jest możliwa, a zatem błędy w obliczeniach sprawią, że długoterminowe prognozy po prostu się nie sprawdzą. Równie dobrze można by lać wosk lub stawiać pasjansa.

Subtelny i lekki jak mrugnięcie rzęs trzepot pergaminowych skrzydełek kruchego motyla, od którego zrywają się wichry i burzą morza.

Skoro on może tak wstrząsnąć naturą, to jaki efekt wywoła szamoczące się w piersi serce, rozhuśtane przez przelotne spotkanie na dworcu?...

Rozdział pierwszy

Przypadek. Przypadek. Ten pierwszy odnosi się do tego, co przed półgodziną przytrafiło mi się na Dworcu Głównym w Krakowie. Ten drugi to trzy różne warianty życia bohatera filmu Kieślowskiego – studenta, który w pędzie wpada na peron i: 1. w ostatniej chwili wskakuje do pociągu i odjeżdża; 2. próbuje wskoczyć, ale zatrzymuje go sokista i po szarpaninie nie pozwala mu na podróż, a cała sprawa kończy się w sądzie; 3. nie udaje mu się wskoczyć do wagonu i wraca do domu. Niby nic takiego, jedno niewinne wydarzenie – jaki to może mieć wpływ na całe życie? U Kieślowskiego – ogromny. Ten moment, kilka sekund na dworcu, decyduje o dalszym losie. Trzy historie biegną zupełnie innymi torami, kogo innego bohater poznaje w pociągu, podczas robót, na które skazuje go sąd, w drodze powrotnej z dworca do domu. Te spotkania zaś owocują kolejnymi wydarzeniami, które niosą ze sobą określone konsekwencje i tak dalej, i tak dalej…

Wiele lat temu, kiedy oglądałam ten film, byłam pod wrażeniem scenariusza i gry aktorskiej. Świetny pomysł na fabułę, zachwycałam się. Taka teoretyczna, wysmakowana zabawa. Zupełnie nie odnosiłam tego obrazu do swojego życia, które wtedy było poukładane jak fiszki w drewnianych szufladach biblioteki uniwersyteckiej. Dobrze się uczyłam, odbierałam kolejne świadectwa z czerwonym paskiem, które zaprowadziły mnie na Wydział Farmacji. Wszystko zgodnie z planem, żadnych nieprzewidzianych sytuacji. Prywatnie było tak samo – ten sam Paweł, pierwszy chłopak, który miał zostać pierwszym i ostatnim mężem. Wiodłam uładzoną, prostą egzystencję, która zupełnie się nie nadawała na scenariusz filmowy. Nuda i porządek. A potem…

Od kilku miesięcy w moim życiu panował chaos. Kiedy Paweł mnie rzucał, wydawało mi się, że świat się właśnie kończy. Tymczasem on się dopiero zaczynał. I miał dla mnie zupełnie nowy scenariusz – jak u Kieślowskiego. Albo jak w tych grach komputerowych z alternatywnym życiem. Stajesz przed wyborem i w zależności od tego, w co klikniesz, przechodzisz na kolejny – inny – poziom.

Nigdy mnie nie bawiły takie wirtualne zabawy, a teraz znalazłam się w środku jednej z nich – tyle że to było moje życie, prawdziwe. Nie będę mogła wcisnąć klawisza „reset” i wrócić na niższy poziom. Trzeba wybierać, szybko i bez możliwości poprawek.

Wybrałam. Wsiadłam do tego cholernego pociągu, który wiózł mnie do Warszawy. A gdybym jednak zdjęła nogę z pierwszego schodka i została na krakowskim peronie?

Krajobraz za oknem się zmieniał, mijaliśmy lasy, pola, wsie i miasta, a ja przed oczami wciąż miałam ciemnobrązowe błyszczące oczy i pszenicznopłową grzywkę.

Staszek Skarłat.

Ten facet był taki… niesamowity. Oryginalna uroda, niski, wywołujący dreszcze głos, silne, a zarazem delikatne ramiona, w których poczułam się bezpiecznie. Stylowy, ale bardzo naturalny, bez żadnego zadęcia. Kulturalny, ale skracający dystans. Po prostu ideał. Ideał, który siedział teraz w moim krakowskim mieszkaniu w domu Pod Trzema Lipami. I skuwał kafle w łazience. Facet od remontów z niejasną przeszłością.

W głowie miałam okropny mętlik. Serce mówiło: „No przecież to poczułaś, nie udawaj, że nie. Kogo chcesz oszukać?”. Rozum prychał: „Kilka sekund i poszłabyś za podszeptami tego szalonego serca? I dokąd by cię to zaprowadziło?”.

Nie wiem, bo nigdy próbowałam. Najwyższy czas się odważyć.

* * *

– Bardzo się cieszę, że przyjechałaś, naprawdę. – Dorota ścisnęła mnie tak mocno, że jej radość musiała być ogromna.

A gdybym mimo to miała wątpliwości, czy spotkanie z córką, czyli ze mną, rzeczywiście jest dla niej tak ważne i szczęściodajne, ostatecznie przekonałby mnie o tym stół w kuchni. Pod każdą szerokością geograficzną, we wszystkich epokach i kulturach matki okazują miłość i zainteresowanie swoim powracającym do domu dzieciom, gotując. Przez żołądek do serca mężczyzny, mówi przysłowie. Sercem nakarm dziecko, powinna brzmieć wersja matczyna.

Dorota włożyła w powitalny poczęstunek całą miłość do mnie. Albo i więcej. Nigdy nie była matką pitraszącą, stojącą przy kuchence godzinami. Jedzenie miało zaspokoić głód, kajzerka to jedzenie, więc po co się wysilać? W weekendy starała się dociągnąć do średniej, ale posiłki, choć jadalne i nie takie najgorsze, były jednak czegoś pozbawione – tej właśnie pasji, emocji płynących z serca wprost na talerz.

Patrzyłam na nowy wzorzysty obrus, fikuśnie złożone papierowe serwetki, miskę z sałatą z kolorowymi dodatkami, miniaturowe bułeczki w wiklinowym koszyku, dzbanek lemoniady, wciągałam zapachy wydobywające się z bulgoczącego rondelka, a na widok kruchego placka z truskawkami aż mi ślinka pociekła.

Dorota rzeczywiście na mnie czekała.

– Mamo! – Wzruszona ucałowałam ją w oba policzki.

– Powitalny obiad dla mojej córki musi być wyśmienity. – Uśmiechnęła się promiennie.

„Córka” zabrzmiała w jej ustach tak czule. Po mojej osiemnastce stałyśmy się dla siebie Dorotą i Klarą, dwiema kobietami, bez wytykania wprost, kto i o ile lat jest w tym układzie starszy. A dziś – „córka”. Tę słodycz zatruło trochę hasło: „powitalny”. Zabrzmiało tak, jakbym wróciła z dalekiej podróży do domu rodzinnego i miała tu już zostać na zawsze. Albo przynajmniej na bardzo długo.

A ja, choć wcześniej trochę się jeszcze wahałam co do ostatniej oferty Doroty, że to ona przejmie krakowski adres, a ja z powrotem wskoczę w warszawski nurt życia, po spotkaniu Staszka wiedziałam już, że zostanę na Wiślnej. Nie chciałam od razu poruszać tego wątku, żeby nie zepsuć przemiłej atmosfery, a o Staszku to już całkiem wolałam nie opowiadać. No bo jakbym właściwie miała to wytłumaczyć mamie? Och, przez kilka minut popatrzyłam sobie na dworcu na faceta od remontów (bo przecież właściwie nie rozmawialiśmy) i wiem, że to ten jedyny. Po prostu, najzwyklejsza w świecie sprawa. Powiem to z pełnym przekonaniem, wygłoszę jak prawdę objawioną – ja, do niedawna trzeźwo myśląca realistka.

Nie, nie, takie rewelacje trzeba dawkować wolniej. Najpierw pogadam o tym z Anką. Będzie łatwiej.

* * *

Po obiedzie poszłyśmy z mamą na spacer. Może przekonywałam samą siebie, ale mokotowskie okolice naszego – pardon, Doroty (teraz ten fakt był moją tarczą, a nie mieczem wymierzonym przeciwko mnie) – mieszkania, które do tej pory lubiłam, nie wytrzymywały porównania z krakowskim krajobrazem. Niby zielono, niby czysto, ale tak nijako. Bez historii, bez klimatu. Gdzież tym klonom do moich – tak pomyślałam: „moich” – wybujałych lip. Brak mi wąskich uliczek z chłodnym cieniem starych kamienic, bulwarów, małych sklepów, piszingera i Poziomki. Krakowa po prostu mi brak.

No dobrze – i jeszcze kogoś.

Z tych rozmyślań wyrwał mnie głos Doroty.

– A z remontem to sprawy poszły jakoś do przodu?

I to jak, pomyślałam. Ciekawe tylko, dokąd zajdą.

– Widzisz, zapomniałam ci powiedzieć. – Skarciłam się w myśli za to delikatne rozminięcie się z prawdą. – Poszły. Przed wyjazdem dałam klucze chłopakowi z tej ekipy od pana Tomka. Zaczął działać.

– Super. Ale tak bez nadzoru? To znaczy bez konkretnego planu, co i jak ma być zmienione? – Zreflektowała się Dorota, a ja poczułam, że to świetny moment, by postawić kropkę nad i.

– Na razie zmiany polegają na rozwalaniu, budowanie będzie potem. Zaczynamy od łazienki, w weekend mają zostać skute kafle. A potem, kiedy już wrócę – bardzo starannie wyartykułowałam wyraz „wrócę” – przejdziemy do prac koncepcyjnych.

Dorota przystanęła.

– Czyli jednak wybierasz Kraków? – Spojrzała na mnie. Może podejrzliwie, a może zwyczajnie, tylko mnie wyrzuty sumienia z powodu drobnej nieszczerości podsuwały fałszywe interpretacje.

– Ahoj, przygodo! – zawołałam. Miało wyjść entuzjastycznie, a wypadło jakoś nienaturalnie. Nadmiarowo. – No wracam, mamo. Nie chcę po raz kolejny zmieniać zdania. Zresztą muszę ci powiedzieć, że naprawdę mi się tam spodobało. Wszystko jest takie inne, a ja potrzebuję odmiany. Z babcią się częściej spotykam. O, i sąsiadkę poznałam fajną, tę z parteru. Kojarzysz może?

– To ona jeszcze żyje? – zdumiała się Dorota. – Musi mieć ze sto dwadzieścia lat.

– Chyba masz na myśli jej ciotkę. Więc owszem, ciotka zmarła. Mówię o jej kuzynce, Jadzi. Tej, co kiedyś wpadła, a ja akurat z tobą rozmawiałam.

– Możliwe. Jak kuzynka, to młodsza. Dziewięć dyszek?

Roześmiałam się.

– Góra osiem. A wygląda na sześćdziesiąt. I jest bardzo fajna. Wesoła, optymistyczna, bezproblemowa.

Dorota przystanęła po raz drugi.

– Zatrapku, ty naprawdę się zmieniasz.

No, mamo, westchnęłam w duchu, żebyś ty wiedziała, jak bardzo.

* * *

W niedzielę po śniadaniu odprowadziłam Dorotę na dworzec, skąd pociąg powiózł ją do Gdańska na kongres tłumaczy symultanicznych. Mama nieczęsto pracowała w taki sposób, bo raz, że to stresujące i trudne, a dwa, że wymagało podróży, a ostatnie lata Dorota spędziła w cichej leśniczówce w sercu puszczy. Zawsze jednak mówiła, że w pracy najważniejsze są kontakty z innymi ludźmi, zwłaszcza gdy się jest freelancerem i żyje się od zlecenia do zlecenia. „Nie można pić tylko z jednego źródła, nawet jak wydaje się, że bije mocno, i woda smaczna. Trzeba mieć w odwodzie inne zdroje”. Teraz, gdy zaczęła życie w pojedynkę, pewnie odczuwała tę konieczność jeszcze mocniej.

Ja nigdy nie musiałam się nad tym zastanawiać, bo zawsze byłam etatowcem. O ewentualny brak pracy też się nie martwiłam. Co czwarty lokal usługowy w Polsce to apteka – takie obserwacje poczyniłam, spacerując po różnych miastach. Rodacy uwielbiają samodzielnie leczyć choroby, których nie mają, i zapobiegać tym, na które suplementy diety im nie pomogą. Raj dla koncernów farmaceutycznych.

Teraz mogłam trochę zmienić swoje CV. Byłam już po pierwszej rozmowie w Aptece Pod Wieżą, a za kilka dni czekało mnie spotkanie z Maćkiem i – być może – początek kariery w koncernie badawczym.

A teraz siedziałam na tarasie Anki, która była sprężyną tej ewentualnej zmiany. Z założenia nie tylko zawodowej, lecz także prywatnej, choć akurat ta część planu przestawała być aktualna…

Dziś sytuacja była komfortowa. To znaczy dla mnie była po prostu miła, taka jak zawsze, czyli z czasów przed urodzeniem Zosi, gdy spotykałyśmy się z Anką bez żadnych ograniczeń. Ja wciąż byłam wolna jak ptak, natomiast Ankę blisko ziemi trzymała mocna nić powinności wobec jej dwumiesięcznej córki.

– Nić? To sznur jest. Twardszy od pępowiny. Przy okazji, ty wiesz, jak trudno ją przeciąć? Tomek się biedził i biedził. Dobrze, że nie zemdlał na porodówce – powiedziała, gdy podzieliłam się z nią tym poetyckim, jak mi się wydawało, porównaniem.

Przyniosła mi kieliszek schłodzonego białego wina i colę. Przed sobą postawiła niegazowaną wodę mineralną. Z mikroskopijnym listkiem mięty.

– Nic dla siebie, wszystko dla ssaka – mruknęła, z zazdrością przyglądając mi się, jak sączę zimny, orzeźwiający trunek.

– No przecież ją kochasz nad życie – bąknęłam w poczuciu winy, że ja się raczę procentami, bąbelkami, cukrem i tym tajemniczym uzależniającym składnikiem coli, a moja przyjaciółka popija zwykłe H₂O.

– Kocham, jasne. I nawet teraz, choć się cieszę, że Tomek ją zabrał do parku, a my możemy spokojnie pogadać, to jakoś mi nieswojo, że nie mam jej tu blisko, w gnieździe – westchnęła.

Tajemne ścieżki, po których kroczy macierzyństwo, pomyślałam.

– No właśnie, a jak tam u was, to znaczy u ciebie i Doroty? – zapytała.

– Dobrze. Bardzo dobrze. Dorota zrobiła wczoraj superobiad, wspięła się na wyżyny sztuki kulinarnej. Widać było, że naprawdę jej się chciało. No i oczywiście już żadnych fochów czy dąsów, ani z mojej, ani z jej strony. Czuję, że to naprawdę może być nowe rozdanie. Mama chyba się trochę zmieniła.

– A ty? – Anka przechyliła szklankę i pociągnęła łyk mineralki z miną osoby, która zaspokaja pragnienie, nie czerpiąc z tego żadnej przyjemności.

– No co: ja?

– Też się zmieniłaś. Trochę. – Uśmiechnęła się łobuzersko. – I w ciuchach wrzuciłaś na luz. – Przyjrzała się mojej zielonej sukience, tej, w której widział mnie na peronie Staszek. Właśnie. Dorocie nie powiedziałam, ale z Anką się podzielę tą informacją. We dwie łatwiej przeżywać emocje. No i Anka będzie moim głosem rozsądku, jakby co.

– No… Słuchaj, a co do zmian…

– Poczekaj, najpierw ty popatrz, a potem ja posłucham. – Sięgnęła po telefon, odblokowała go, postukała w monitor, a potem zaczęła przesuwać palcem po ekranie. – O, mam go. No i jak? – zapytała, podsuwając mi aparat pod nos.

Wzięłam go do ręki i spojrzałam na wyświetlacz. Facet, na oko czterdziestoletni. W niebieskiej koszuli, dopasowanej kolorystycznie do oczu. Ciemny blondyn, starannie zaczesany. Wejrzenie miłe. Profesjonalne zdjęcie zadbanego kierownika w jakimś koncernie.

– No i okej. Chyba. A kto to jest?

– A jak myślisz? Masz jakiś pomysł? – Anka ewidentnie była w bojowym nastroju. Musiała się wyspać.

– A skąd ja mam to wie… – zaczęłam, wznosząc oczy ku niebu, ale nagle mnie olśniło. – Maciek.

– Brawo, panno bystra. Co sądzisz?

Spojrzałam na zdjęcie raz jeszcze. Przez tych kilkanaście sekund zdążyłam już zapomnieć, jak wyglądał. Nie chodziło o to, że był brzydki lub coś z nim było nie w porządku. Nic z tych rzeczy, przecież mężczyźni na takich stanowiskach są tak samo odpicowani jak kobiety. Maciek był po prostu… nijaki. Gdyby teraz Anka przemieszała jego fotografię ze zdjęciami innych menedżerów w błękitach, pewnie bym go nie rozpoznała. Za to Staszka…

– Jest okej – odparłam.

– Jest bardzo okej. – Anka przyjrzała mi się badawczo. – Co masz mu do zarzucenia? Bo widzę, że nie zaskoczyło.

– Nie, no nic, przecież ja go nawet nie znam – zaprotestowałam asekuracyjnie.

– Właśnie – potwierdziła Anka. – Ale na szczęście to się niebawem zmieni.

Milczałam, zastanawiając się, jak powiedzieć o spotkaniu na peronie. Anka była wyraźnie podekscytowana rolą swatki. Odmowę w sprawie Maćka potraktuje osobiście. A ja zupełnie nie potrafiłam wykrzesać z siebie entuzjazmu. Nie żeby z tym Maćkiem było coś nie tak – wyglądał miło i pewnie był miły. Ale nic ponad to. Żadnego drgnienia w sercu, gdy patrzyłam na jego zdjęcie. Motyl nawet na milimetr nie poruszył skrzydełkiem...

Kiedy się z kimś przyjaźni od wielu lat, to się go zna na wylot. Kto inny niczego by nie wyczuł, ale przyjaciel od razu zauważy, że coś jest na rzeczy.

– Dobra, przecież widzę. O co chodzi? – Anka wpatrywała się we mnie nieustępliwie.

– Poznałam kogoś – wydusiłam.

– Nooo! Fantastycznie! A kto to? – Na chwilę zapomniała, że jej wybór odsuwamy na boczny tor.

– To dość skomplikowane – zaczęłam ostrożnie. – Nasze spotkanie było… krótkie. Przelotne, można powiedzieć. Poznałam go na dworcu, tuż przed odjazdem.

– To co ty właściwie o nim wiesz? Umówiliście się jakoś? Skąd masz pewność, że się jeszcze odezwie? – Anka zasypała mnie gradem pytań. Widać macierzyńskie odosobnienie wyostrzyło jej apetyt na plotki.

– Spotkamy się. On na mnie czeka – odparłam. – U mnie w mieszkaniu – dodałam, żeby bardziej zbliżyć się do prawdy.

– Przepraszam, ale ja chyba opacznie cię zrozumiałam. Przelotnie, powiadasz?... W sensie, że szybko przeleciało, czy że…

– Daj spokój! Za kogo ty mnie masz?!

– Za spragnioną miłości kobietę, być może skłonną z tego powodu do popełniania głupot.

– Kulą w płot. Nic z tych rzeczy. Może źle się wyraziłam – nie tyle czeka na mnie, ile czeka, aż wrócę. Zajmuje się remontem.

– Ale jak to? – Anka zbaraniała. – Poderwał cię albo ty jego, zresztą nieważne, i od razu się wprowadził, a do tego jeszcze zabawia się w majstra? A może to jakiś oszust i numer jak z tymi różnymi złodziejami, co niby sprzedają perfumy, a w rzeczywistości dają do powąchania gaz i… – Anka była w swoim żywiole.

– Jezu, Anka, wyobraźnia cię ponosi. Nic z tych rzeczy. To normalny facet. A ja go znam. To znaczy: poniekąd go znam. To ten daleki kuzyn pana Tomka, który ma mi remontować mieszkanie.

– Nie jesteś już zainteresowana właścicielem dużej firmy badawczej, wykształconym, obytym i kulturalnym, a do tego bogatym, bo zakochałaś się w robotniku budowalnym?

Wytrzymałam to spojrzenie.

– Może źle ci to przedstawiłam. Poznałam go na dworcu, kiedy przyszedł po klucze. Wyglądał… niesamowicie. – Aż mnie ciarki przeszły na to wspomnienie. – Przystojny, męski. Bardzo oryginalna uroda: ciemne oczy i jasne włosy. I ładnie ubrany. Kiedy na mnie spojrzał, to… No jakaś chemia, coś niesamowitego. I wiesz, co jeszcze? – Nakręciłam się, ale Anka wciąż patrzyła na mnie sceptycznie. – On się nazywa Staszek. I też jest góralem.

– Jakie też? Maciek jest z nizin, z Warszawy dokładnie.

– Też, jak Staszek prababci Emilii!

Wyraz twarzy Anki się zmienił. Teraz spoglądała na mnie z widocznym zatroskaniem.

– Klara – odezwała się do mnie jak do dziecka. – Posłuchaj.

Tak samo, dzieląc wypowiedź na jednowyrazowe zdania, mówił do mnie Paweł, kiedy mnie rzucał. Powoli, dobitnie, żebym przypadkiem niczego z jego wypowiedzi nie uroniła.

– Myślę, że za bardzo cię urzekła ta rodzinna historia. Pamiętnik, odkryta tajemnica, dramatyczne losy. Bardzo to romantyczne i wzruszające, ale… To było wiele lat temu i w innych czasach. Prawdopodobieństwo, że tobie się przytrafi coś podobnego… – Pokręciła głową. – Zresztą – ożywiła się – to była historia bez happy endu.

– Teraz nie ma wojny – uczepiłam się tego argumentu. – Ja tylko zauważam, że to niezwykłe, że spotykam górala o tym samym imieniu i podobnym wyglądzie. Tylko tyle i aż tyle. Ale rzecz w tym, że gdy go zobaczyłam, to… No mówię ci, zaiskrzyło. Znak od losu. Przeznaczenie.

– A niedawno twierdziłaś, że wisi nad wami fatum. – Anka miała pamięć absolutną.

– Wtedy nie myślałam trzeźwo – próbowałam się bronić.

– A teraz tak. Szczyty rozsądku, można powiedzieć. – Ironia w jej głosie była bardzo wyraźna. – Klara, życie to nie bajka. „Za siedmioma rzekami, za siedmioma lasami, za siedmioma górami…”

Nie wiedziałam, za którą górą mieszkał Staszek Skarłat, ale cieszyłam się, że przyjechał do Krakowa.

Jutro wracałam na Wiślną.

Rozdział drugi

Nie byłam śpiochem, nie potrafiłam się długo wylegiwać. Nie uważałam tego za swoją zasługę, bo przecież wiem, że rytm dobowy jest od nas niezależny. Jeśli ktoś się skowronkiem urodzi, to sową nie umrze.

Mimo wszystko jednak piąta czterdzieści to była nieludzka pora. A właściwie piąta, bo wtedy musiałam wstać, żeby zdążyć na pociąg. Bez śniadania, w lekkim otępieniu ciągnąc walizkę na Dworzec Centralny. Koleje są perfidne – pociąg do Krakowa, który pamiętał czasy sprzed moich narodzin, jechał tylko dwadzieścia dziewięć minut dłużej niż pendolino, a był trzy razy tańszy. Jedyna malutka niedogodność to pora odjazdu. Potem, bardzo proszę – masz kasę, to możesz wybierać połączenia co godzinę i w luksusie gnać pod Wawel.

Postanowiłam być oszczędna. Na podróże na trasie Warszawa–Kraków wydałam sporo pieniędzy. Za każdym razem wybierałam pendolino, myśląc sobie, że to ostatni raz. Teraz nie robiłam takich założeń. Nauczyłam się już, że bardzo ważną cechą człowieka, który chce osiągnąć spokój wewnętrzny, jest umiejętność akceptowania nieprzewidzianych wydarzeń. Dopuszczałam do siebie myśl, że być może niedługo znów stanie się coś, co mnie zmusi do podróży do Warszawy. Na pewno będzie to wizyta w sądzie, związana z przepisaniem na mnie mieszkania na Wiślnej.

Właśnie…

Dzisiejszy pośpiech wynikał oczywiście z zaciskania pasa, ale, żeby być szczerą wobec samej siebie, musiałam przyznać, że po prostu mnie ciągnęło pod Trzy Lipy.

Chciałam zobaczyć Staszka.

Po spędzonym w stolicy weekendzie miałam w głowie mętlik.

Dorota w żaden sposób nie skomentowała mojego amoku, bo jej o nim nie powiedziałam. Dopytywała jednak: „A co cię tak tam pcha?”, czyli pewnie coś przeczuwała. Zna mnie w końcu całkiem nieźle, poza tym wiadomo, że relacja matka–córka jest niepowtarzalna i obejmuje także przeczucia.

Na razie jednak Dorota musiała zostać z podszeptami intuicji – potrzebowałam czasu i spokoju, by się rozeznać w tej nowej sytuacji. Chciałam w ciszy wsłuchać się w siebie.

Wyjątkiem była Anka, jej się zwierzyłam. I teraz trochę tego żałowałam. Zrobiłam to, bo się przyjaźnimy, to raz. Ale dwa – a właściwie to powinno być na pierwszym miejscu – oczekiwałam od niej wsparcia. Zachwytu. Zdumienia nad szczodrością i pomysłowością losu, który osiemdziesiąt lat po debiucie, czyli zetknięciu Staszka Morlaczonka z Emilią Majewską, jej prawnuczce, czyli mnie, czyli Klarze Majewskiej, podsuwa Staszka Skarłata. A Anka tylko westchnęła. „Żyjesz mrzonkami”, powiedziała. Przypomniałam jej, że wcześniej mnie krytykowała za zbytni realizm, za „niepopuszczanie wodzy fantazji”. A kiedy już je puściłam, to też jest źle. „Popuścić nie znaczy iść na żywioł i galopować jak w Szale Podkowińskiego. Pomiędzy jest naprawdę szerokie pole manewru”.

I, choć bardzo niechętnie, przyznawałam jej rację. Odrobinkę racji.

Przez cały weekend biłam się z myślami. Właściwie nie ja się biłam, a mój adwokat, czyli serce.

W pierwszym odruchu, tam, na dworcu, świat się na chwilę zatrzymał i skurczył do metra kwadratowego peronu, na którym staliśmy. W tamtej chwili uwierzyłam, że istnieje coś takiego jak grom z jasnego nieba, który spada na człowieka i w jednej chwili wywraca jego życie do góry nogami, podsuwając mu niespodziewaną miłość. Nie miłość, co najwyżej zauroczenie – Anka i rozum byli tu zgodni. A niech tam, zgodzę się i ja, do miłości rzeczywiście potrzeba więcej, przede wszystkim tego, żeby kogoś dobrze poznać. A w moim przypadku – żeby w ogóle rozpocząć znajomość. Jednak ten pierwszy moment, zupełnie niezwykły, jak przeskok iskry elektrycznej, nastąpił. Nigdy wcześniej się tak nie czułam. Fakt, Paweł od razu mi się spodobał, ale nie tak intensywnie, nie tak żarliwie, obsesyjnie wręcz.

Anka ukuła sobie teorię: pragnę miłości tak bardzo, że jestem w stanie sobie wmówić, że oto trafia mi się niezwykła historia. Że potrafię dopasować fakty do swoich marzeń.

Wiem, że tak się często zdarza. Ludzie, nie zdając sobie z tego sprawy, oszukują się i wmawiają sobie różne rzeczy. Zawsze po to, być znaleźć szczęście.

Ale to przecież nie ja. Ja jestem świadoma i wykształcona.

Poza tym jestem też czwartą z kolei Majewską, która jest samotna. Ostatni ślub w naszej rodzinie był sto lat temu. Więc może wreszcie już czas, by ten los z loterii życia nie okazał się pusty?...

* * *

Kraków powitał mnie lekkim zachmurzeniem, ale widać było, że słońce się nie daje, zatem szanse na pogodny dzień były całkiem duże.

Szłam Plantami, lekko dygocząc z nerwów i ekscytacji. Byłam ciekawa, o której Staszek przychodzi do pracy. Bardzo chciałam z nim porozmawiać, zanim jeszcze zabierze się do działania. Mamy sporo do omówienia, więc tematów nam nie zabraknie, nie grozi mi naciągana na siłę rozmowa.

Trochę się bałam konfrontacji z rzeczywistością. Bo może faktycznie coś sobie uroiłam, potem wyobraźnia się rozpędziła i podsuwała mi bajkowe obrazy, podczas gdy Staszek okaże się jednak przeciętnym facetem, pracownikiem fizycznym w przybrudzonym kombinezonie – nie to, żebym miała coś przeciwko mężczyznom utrzymującym się z pracy rąk. Po prostu bardzo chciałam go zobaczyć dokładnie takiego jak na dworcu – żeby podtrzymać płomień ekscytacji.

Z przyjemnością minęłam lipy – naprawdę były piękne – i otworzyłam drzwi wejściowe. Przywitał mnie blask kafli i znajomy zapach. Przeszłam przez pierwszą klatkę, potem przez podwórko, zerkając w okno Jadzi, ale zasłonka była zasunięta. Weszłam na ostatnie piętro swojej oficyny z lekką zadyszką. Z ulgą odstawiłam walizkę. Następnym razem, to znaczy po załatwieniu spraw spadkowych, będę musiała zamówić jakiś transport, żeby przewieźć rzeczy od Doroty. Teraz nie miałam do tego głowy, zresztą czas remontu to nie najlepsza pora na składowanie w mieszkaniu ubrań i innych przedmiotów. Kiedy już będzie odnowione, to co innego. Na razie jednak czeka mnie droga przez mękę. Krew, pot i łzy. I brud. Mężczyźni lepiej się nadają do prac budowlanych, bo są silniejsi, zarazem jednak nie dbają o takie drobiazgi jak sprzątanie. Zanim więc z chaosu wyłoni się ład, ktoś ten bałagan będzie musiał sprzątać. I zapewne będę to ja.

Otworzyłam drzwi, od progu wypatrując demolki. Na pierwszy rzut oka jednak, ku mojemu zdumieniu pomieszanemu z niezadowoleniem, w mieszkaniu nie było widać żadnych oznak remontowych bojów. Pewnie wcale jeszcze nie zaczął, pomyślałam. Może nawet go tu nie było? I może dziś też nie przyjdzie? Przypomniał mi się telefon do jednego z fachowców. W poniedziałkowy ranek był zdecydowanie niedysponowany. Może ten Staszek jest podobnego sortu? Co ja właściwie o nim wiem?

„Wiesz na przykład, jak wygląda w slipkach” – uprzejmie podsunął mi rozum. Serce oniemiało. I się spłoniło.

Na środku dużego pokoju, tyłem do mnie, a przodem do lip, stał Staszek. W bokserkach, dość opiętych.

Obok niego leżała karimata, a na niej śpiwór.

Nie usłyszał, że przyszłam, ponieważ na uszach miał słuchawki.

Nie wiedziałam, co zrobić. Powiedziałam „dzień dobry”, ale bez efektu. Powtórzyłam, trochę głośniej, na tyle, na ile pozwalało mi wyschnięte gardło. Wciąż oglądałam tylko jego plecy – szerokie, gładkie, z zaznaczonymi mięśniami. I to, co niżej.

I wtedy się odwrócił.

– Przepraszam – powiedziałam, dość głupio.

– Dzień dobry – odparł Staszek. Nawet jeśli był zdumiony i speszony, to doskonale to maskował. – To ja przepraszam. Zaraz do pani wrócę, w stroju bardziej… adekwatnym. Wyminął mnie i poszedł do łazienki.

„Adekwatnym”. Hm. Zna trudne wyrazy.

I jak ładnie jest zbudowany…

Tylko dlaczego waletuje na mojej podłodze? I dlaczego wciąż nie zabrał się do pracy?

Nie spodziewałam się takiego obrotu spraw. Nic mi się nie rozjaśniło. Miałam coraz większy mętlik w głowie. Serce pozostawało niewzruszone w swoim wyborze. A nawet się rozochociło.

Po kilku minutach Staszek stawił się przede mną w roboczym uniformie: drelichowych spodniach i spranym T-shircie. Wciąż, mimo wszystko, wyglądał pociągająco. Był w tym zestawieniu jakiś zgrzyt – trochę jak w tej reklamie z polskim hydraulikiem: ciuchy się zgadzają, narzędzie w ręku też, ale twarz informuje, że nie mamy do czynienia z prawdziwym fachowcem, tylko z aktorem. Tu było tak samo: robocze ciuchy i Staszek wydawali się z różnych parafii. „A może sobie wmawiasz?” – zapytał rozum.

– Raz jeszcze przepraszam. Nie wiem dlaczego, ale wydawało mi się, że przyjedzie pani później – powiedział. – Dlatego nie spieszyłem się z porannym wstawaniem. Wczoraj dość późno się położyłem…

Odruchowo rozszerzyłam nozdrza, próbując wyłapać woń alkoholu. Pachniało tylko kawą z kubka na stole.

– …bo jeszcze walczyłem z kablami w łazience, ale z sukcesem, więc było warto. – Uśmiechnął się. – To jednak nie tłumaczy, dlaczego mnie pani zastała w takiej sytuacji u siebie w domu. – Wskazał ręką na swoje posłanie.

Fakt. Zupełnie nie tłumaczyło. Gdyby to był inny robotnik, na pewno od razu bym o to zapytała, przybierając nieprzyjemny ton i zdegustowaną minę. To miejsce pracy, a nie noclegownia.

– Na swoją obronę mam tylko to, że połączyłem nocleg z dłuższymi godzinami pracy i dużo udało mi się zrobić. I, choć to całkiem już pani nie interesuje, dość nagle się zjawiłem w Krakowie i jeszcze nie załatwiłem wszystkich ważnych spraw, na przykład kwestii mieszkania. Oczywiście dziś po skończonej dniówce zabieram swoje rzeczy i od jutra pracuję bez nocnych zmian.

Rozum chciał wiedzieć więcej. Dlaczego Staszek nie ma gdzie mieszkać? Co takiego zrobił, że nagle musiał z tych swoich gór wyjechać? Kim on właściwe jest?... Serce zaś nie pomagało, skupiając się na wizji „nocnych zmian”.

W książkach, filmach, piosenkach i poezji to mężczyźni pragną kobiet – wprost lub sublimując ten zew natury w jakieś subtelne westchnienia.

Tym bardziej więc byłam zdziwiona, że ja, całą sobą, nie czekając na jego zachętę, chciałabym… Kropka, kropka, kropka.

* * *

Dochodziło południe. Powoli, bardzo powoli szłam do agencji nieruchomości Stella. Odległość między firmą pana Tomka a moim mieszkaniem nie była duża, jakieś kilkaset metrów. Mnie zaś przydałby się dystans maratonu, żeby wymyślić sensowny i niebudzący podejrzeń pretekst do wizyty, której celem było zdobycie informacji o Staszku Skarłacie.

Ten mężczyzna intrygował mnie coraz bardziej. Nie potrafiłam go zaszufladkować. Oczywiście, tajemniczość była niezwykle pociągająca, ale ciekawość domagała się zaspokojenia.

Poranek spędziliśmy na omawianiu zakresu prac. Okazało się, że łazienka była już całkowicie pozbawiona kafli – oczyszczona do betonu i cegieł. Oniemiałam, bo była też… czysta. Staszek, pan Staszek właściwie, powynosił – kubełek za kubełkiem! – gruz do piwnicy, bo nie zdążyliśmy uzgodnić zamówienia kontenera. A potem umył (!!!) podłogę, „bo była zapylona”. Zajął się też elektryką, więc po dzisiejszym gruntowaniu, kiedy ściany przeschną, będzie można układać flizy. Najpierw nie zrozumiałam, co to jest, a potem się dowiedziałam, że to kafelki, tylko w wersji małopolskiej. No więc po te flizy pojedziemy jutro rano, razem. Zaproponował siebie i swój samochód, gdy się dowiedział, że nie mam własnego auta. Uczynnie i optymistycznie. Skoro ma auto, to chyba jednak nie jest bezdomny? I jeśli nim jeździ, to pewnie nie jest na bakier z prawem, bo przecież bałby się ewentualnej kontroli policji.

Pochłonięta tą łamigłówką, zatrzymałam się przed witryną Stelli. Będę improwizować, pomyślałam. „Co, przepraszam, robić?” – prychnął rozum. Miał rację. Ktoś, kto przez całe życie zawsze i do wszystkiego się solennie przygotowywał, z trudem się odnajdzie w sytuacji, która wymaga elastyczności i spontaniczności.

– Dzień dobry, pani Klaro! A co to panią do mnie sprowadza? – Pan Tomek szeroko rozłożył ramiona, jakby chciał przytulić nie tylko mnie, lecz także cały świat.

O mamo, westchnęłam w duchu. Jak to przeprowadzić, żeby nie wzbudzić podejrzeń?

– Dzień dobry! – rzuciłam lekko. – Tak sobie pomyślałam, że wpadnę po radę. – Faceci, nawet ci nietradycyjni, lubią udzielać rad.

Pan Tomek uśmiechnął się jeszcze szerzej.

– Bo wspominał pan, że trochę się zajmowaliście remontami, przygotowując mieszkania na sprzedaż, a ja jestem właśnie w oku remontowego cyklonu i potrzebuję informacji, dokąd najlepiej się wybrać na zakupy. I nie najdrożej – dodałam, żeby była jasność, że najpierw proza życia, a potem ewentualne ekstrawagancje.

– Och, no tak. Chciałaby dusza do raju, a tu rzeczywistość trzyma… – Zadumał się pan Tomek, któremu wyraźnie zrobiło się przykro, że estetyka będzie musiała ustąpić oszczędnościom. – No to chyba jakiś market budowlany?... – Spojrzał na mnie pytająco.

– Tak, tak. – Ochoczo się zgodziłam.

– Może ten, w którym kupowała pani farby?

Kurde, zapomniałam o tym szczególe. Nie jestem mistrzynią intryg, zdecydowanie.

– Uh, eee, no oczywiście, ale może jakiś jeszcze? Bo tamten wybrałam ze względu na dojazd komunikacją miejską, a teraz mam do dyspozycji auto. Pan Staszek się zaoferował – dokończyłam już płynnie, zadowolona z własnej bystrości. Może nie mam świetnego refleksu, ale jednak jestem inteligentna. Wybrnęłam z trudnej sytuacji i całkiem gładko przeszłam do Staszka.

Haczyk został połknięty.

– O, to bardzo miło z jego strony. – Pan Tomek się rozanielił. – To zresztą naprawdę uczynny człowiek. Nie zawiedzie się pani, pani Klaro.

Chciałam tego bardziej niż czegokolwiek na świecie. I nie chodziło mi wcale o sprawnie przeprowadzony remont. Myśli pana Tomka poszły oczywiście tym torem.

– Nie jest fachowcem po budowlance, ale to bardzo zmyślny chłopak. Wszystko łapie w mig. Zdolny, oczywiście, ale też przećwiczony przez życie… – Westchnął teatralnie, robiąc znaczącą pauzę i dając do zrozumienia, że jest jakaś trudna sytuacja, ale dyskrecja nie pozwala mu zdradzić więcej. A ja tak chciałam, żeby nie był dyskretny! To ciekawe, że jednocześnie cenimy jakąś cechę teoretycznie, a w praktyce wolimy coś zupełnie odwrotnego.

– No właśnie – spróbowałam jednak, bo miałam przecież asa w rękawie. – Tak pomyślałam, bo w weekend pan Staszek nocował na Wiślnej.

– Oj! Nieroztropnie! Porozmawiam dziś z nim. – Pan Tomek zrobił zatroskaną minę.

– Nie, nie – zaprzeczyłam gwałtownie. – Nie skarżę się, tylko… troszczę – wyjaśniłam szybko.

A właściwie: skręca mnie z ciekawości.

– Ech. – Machnął ręką. – No nie ma chłopak szczęścia w życiu.

Zupełnie jak ja, pomyślałam. To z pewnością nas łączy.

– Ale zarzekam się – przyłożył dłoń do serca – jest krystalicznie uczciwy. Tyle że jego życiowe ścieżki są poplątane. Wciąż ma pod górę. I to jest naprawdę wysoka góra.

Góra, znowu góra, przypomniała mi się rozmowa z Anką.

A co tam w tej górze zapisane? Jemu?.. Mnie?... Nam?...

Ciąg dalszy w wersji pełnej

Copyright © by Agnieszka Jeż, 2019

Copyright © by Wydawnictwo FILIA, 2019

Wszelkie prawa zastrzeżone

Żaden z fragmentów tej książki nie może być publikowany w jakiejkolwiek

formie bez wcześniejszej pisemnej zgody Wydawcy. Dotyczy to także

fotokopii i mikrofilmów oraz rozpowszechniania za pośrednictwem

nośników elektronicznych.

Wydanie I, Poznań 2019

Zdjęcia na okładce: © Lyona/Shutterstock

Redakcja: Lena Marciniak-Cąkała / Słowne Babki

Korekta: Agnieszka Zygmunt / Słowne Babki

Skład i łamanie: TYPO Marek Ugorowski

Konwersja publikacji do wersji elektronicznej:

„DARKHART”

Dariusz Nowacki

darkhart@wp.pl

eISBN: 978-83-8075-872-8

Wydawnictwo Filia

ul. Kleeberga 2

61-615 Poznań

wydawnictwofilia.pl

kontakt@wydawnictwofilia.pl